Contact

x

Een open brief aan Hermann Ebbinghaus

27 september 2016, 3 min leestijd

Beste Hermann,

Vandaag gebeurde het weer. Onderweg in de auto van Amsterdam naar ‘s-Hertogenbosch. Zonnebril op, radio aan. Luisterend naar Radio 2 betrap ik me erop dat ik een liedje letterlijk meezing. Het is ‘Thriller’ van Michael Jackson’s gelijknamige album uit 1982.

Volgens de vergeetcurve waarover je in 1896 publiceerde zou deze songtekst ondertussen zo goed als uit mijn geheugen verdwenen moeten zijn. En toch lukt het me om, aangespoord door de eerste woorden (‘It’s close to midnight…’), de rest van de tekst mee te zingen. Wonderlijk toch?

Je beschreef dat kennis veel sneller en verder weg zou zakken bij ‘zinloos’ materiaal. En ook zou je het sneller vergeten als het geleerde niet regelmatig wordt toegepast. Als liefhebber van het oeuvre van Michael zou ik het niet als zinloos willen bestempelen. Maar heel zinvol of emotioneel belangrijk is het natuurlijk ook niet. En van regelmatig toepassen, anders dan meezingen als het op de radio voorbijkomt, is ook geen sprake.

Bestaat er een verklaring, Hermann, voor dit fenomeen? Natuurlijk kan het zijn dat ik tot de categorie mensen behoor die auditief materiaal makkelijker onthoudt dan visueel. Maar dan nog, 34 jaar is een behoorlijke tijd. En toch zijn een paar maten en de eerste woorden genoeg om de hele tekst weer boven te krijgen. De videoclip die bij Thriller hoorde was natuurlijk uniek in zijn soort. Ligt het dan toch aan de onuitwisbare indruk die combinatie van zien en horen heeft achtergelaten in mijn geheugen. Dat ik in die periode ook de Top 40 goed in de gaten hield kan toch niet de enige reden zijn waarom ik het liedje zo weer mee kan zingen?

En hoe komt het dat ik juist bij ‘Thriller’ de tekst moeiteloos naar boven haal, terwijl ik me van het volgende liedje dat gedraaid wordt nog geen woord kan herinneren?

Zou het niet mooi zijn als je ons meer zou kunnen vertellen over de voorwaarden waaronder we bepaalde kennis ‘permanent’ zouden kunnen opslaan? Waarbij de vergeetcurve de bodem nooit haalt, zelfs niet na 34 jaar? Ik heb wel eens gelezen dat betekenisvol ondersteunend materiaal en regelmatig herhalen hierbij zouden moeten helpen. Met die kennis zou het rendement van opleidingen ontzettend toenemen en zouden eindeloze herhalingssessies tot het verleden behoren. Je zou er heel opleidend Nederland een groot plezier mee doen.

Bedankt alvast,

Richard Benschop

[1] Hermann Ebbinghaus (1850-1909) was een Duits psycholoog die pionierde op het gebied van de werking van het geheugen. Hij is vooral bekend geworden vanwege zijn bewijs voor het bestaan van de ‘Vergeetcurve’.

Naast onthouden kost iets nieuws leren vaak al veel moeite. Je leest erover in de blog "De pijn van nieuwe dingen aanleren".

Podcast

Onze Learning & Change consultants bloggen regelmatig over nieuwe ontwikkelingen en hun bevindingen. Deze blogs zijn nu ook beschikbaar als podcasts. Makkelijk voor onderweg. Beluister ze online of download ze gratis.

Beluister de podcasts